Bulgaristan, 7 milyondan fazla nüfusa, 110.910 km² alana sahip, Doğu Avrupa’da en çok tarihsel geçmişe sahip olduğumuz ülkelerden biridir. Yıllık GSYİH’nin 39.07 milyar dolar olduğu ülkede büyüme hızı %6.1, enflasyon ise %7.8’dir. Avrupa Birliği’ne dahil olan Bulgaristan’ın ekonomisi gün geçtikçe düzelmekte olup, 2007 yılı itibariyle kişi başına düşen milli geliri yaklaşık 11.800 dolardır.
Türk firmaları için Bulgaristan’a ihracat yapmak, Türkiye iç pazarına mal satmak kadar kolay ve avantajlı hale gelmiştir. Bulgaristan’ın konum olarak Türkiye’nin İstanbul, Kocaeli ve Bursa gibi sanayi ve ticaret merkezlerine yakın olması nakliye maliyetini düşürmektedir. Ayrıca, AB mevzuatı uygulamaya başlayan Bulgaristan Türk ihracatçıları için marjinal bir pazar olmaktan çıkmıştır.
1997 yılında alınan ekonomik istikrar programı kararları ile birlikte hükümetin para ve döviz politikaları üzerindeki yetkisi sınırlandırılarak bir Para Kurulu oluşturulmuştur. Döviz kuru istikrara kavuşturulmuş ve bilahare 1 Avro/1Bulgar Levası 1,95583 oranında sabitlenmiştir. Bankaların kamu tarafından desteklenmesi politikasına son verilerek, Merkez Bankası özerk bir yapıya kavuşturulmuştur. Bu kararların ardından Bulgaristan tarihinin en uzun ekonomik büyüme dönemine girmiştir.
Bulgaristan 1 Ocak 2007’de AB’ye tam üye olmuştur. AB üyeliği koşulları Bulgaristan’ın ekonomik yapısında önemli reformların yapılmasına neden olmuştur. Bulgar Hükümetlerinin sıkı para ve maliye politikaları ile AB üyeliği süreci sayesinde Bulgaristan son 8-9 yıllık dönem içinde % 5- 6 arasında bir büyüme oranı yakalamıştır.
2006 yılında % 6,5’lik bir büyüme gerçekleştirilirken, büyümenin sürükleyicileri sanayi, hizmet ve ticaret sektörleri olmuştur. Doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının tutarı 3.5 milyar Avro’yu bulmuştur. Tüketici fiyat endeksi artış oranı % 6.5 olmuş, işsizlik oranı ise % 9 oranına gerilemiştir. Kurumlar vergisi oranı aşamalı bir şekilde 1 Ocak 2007’de % 10’a düşürülmüştür. İş ve ticaret ortamı açısından bu tür olumlu verilerin yanısıra birtakım sıkıntılı alanlar da mevcuttur. Bunların başında nitelikli personel eksikliği gelmektedir. Meslek eğitiminde kalitenin son yıllarda düştüğü sıklıkla dile getirilmektedir. AB fonlarının sağlanmasında ve kullanımında yeterince etkin olunamadığı rapor edilmektedir. Turist sayısında ve turizm gelirlerindeki artış düşük kalmıştır. Demiryolu taşımacılığında gerileme yaşanmaktadır.
Bulgaristan çoğu eski “Doğu Bloku” ülke gibi sanayisini kapalı ekonomi ve sınırlamalar yüzünden geliştirememiştir. Mevcut sanayisi de hafif sanayi olup, gelişmiş teknolojili Avrupa gibi ülkelere uluslararası alanda rekabeti gerçekleştirememektedir. Aynı zamanda Bulgaristan’ın kendi iç piyasasına da sağladığı ürünler açısından makine ve ekipmanların yetersiz olduğu gerçeği, Bulgaristan’ın sanayisini ve üretimini geliştirmek için yeni makine, ekipman ve teknolojileri bünyesinde toplamasını gerektirmektedir.
Başlıca sanayisi tarım olan Bulgaristan, tarım ürünleri ihracatını artırmak ve iç piyasa talebini karşılamak için tarım makine, ekipman ve teknolojilerini geliştirmek zorundadır. Bu da Bulgaristan’ın ithalat yoluyla çeşitli tarım makine ve ekipmanlarını, tohum ve gübre gibi tarımsal ihtiyaçlarını karşılaması anlamına gelmektedir. Bu aşamada Türkiye coğrafi yakınlığın verdiği maliyetin azalması nedeniyle büyük bir avantaja sahiptir. Ayrıca Türkiye’nin tarım ürünleri konusundaki ilerlemesi de Bulgaristan’daki ithalatçılar tarafından olumlu olarak karşılanmaktadır.
Bulgaristan’ın başlıca ihracat ürünleri hazır giyim, ayakkabı, demir-çelik, makine ve ekipmanlar ve çeşitli yakıtlardır. Başlıca ithalat ürünlerini ise yüksek teknolojili makine ve ekipmanlar, metal ve cevherler, kimyasallar, plastik ürünleri, çeşitli yakıtlar ve mineral ve hammaddeler oluşturmaktadır. 2006 yılı itibariyle Bulgaristan’ın en çok ithalat yaptığı ülkeler arasında %7.2 ile 3. sırada olan Türkiye aynı zamanda Bulgaristan’ın ihracat yaptığı ülkeler arasında %12 ile ilk sıradadır. Bulgaristan’ın dış ticaret hacmi 48.56 milyar dolardır.
Bulgaristan ile Türkiye Arasındaki Mevcut Anlaşmalar
- Ticaret ve Ekonomik, Sınai ve Teknik İşbirliği Anlaşması (1994)
- Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşması (1994)
- Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi Anlaşması (1994)
- Turizm İşbirliği Anlaşması (1997)
- Enerji ve Altyapı Alanlarında İşbirliği Anlaşması ve Protokolü (1998)
- Uzun Vadeli Sözleşme (1999)
- İkili Hava Ulaştırma Anlaşması (2004)
- Deniz Ticareti Taşımacılık Anlaşması (2004)
Ekonomik Göstergeleri
Doğal Kaynaklar: Boksit, Bakır, Kurşun, Kömür, Çinko, Kereste
GSYİH: 39.07 Milyar $ (2007)
GSYİH – Satın Alma Gücü Paritesine Göre: 86.73 Milyar $ (2007)
GSYİH – Kişi Başına: 11.800 $ (2007)
Enflasyon Oranı: %7.8 (2007)
Başlıca İhracat Ürünleri: Giyim Ürünleri, Ayakkabı, Demir – Çelik, Makine ve Ekipmanlar, Yakıt
Başlıca İthalat Ürünleri: Makine ve Makine Ekipmanları, Metal ve Cevherler, Kimyasal ve Plastikler, Yakıt, Mineraller ve Hammaddeler
Başlıca İhracat Yaptığı Ülkeler: Türkiye %12, İtalya %10.4, Almanya %10, Yunanistan %8.2, Belçika %6.8, Fransa %4.3 (2006)
Başlıca İthalat Yaptığı Ülkeler: Almanya %15, İtalya %10.6, Türkiye %7.2, Yunanistan %6.3, Çin %5, Fransa %4.9, Romanya %4.5 (2006)
Dış Ticaret Hacmi: 48.56 Milyar $ (2005)
Büyüme Hızı: %6.1 (2005)
Bağlı Olduğu Uluslararası Örgüt veya Kuruluş: ACCT, Australia Group, BIS, BSEC, CE, CEI, CERN, EAPC, EBRD, EIB, EU, FAO, G-9, IAEA, IBRD, ICAO, ICC, ICCt, ICRM, IFC, IFRCS, ILO, IMF, IMO, IMSO, Interpol, IOC, IOM, IPU, ISO, ITSO, ITU, ITUC, MIGA, NAM (konuk), NATO, NSG, OAS (gözlemci), OIF, OPCW, OSCE, PCA, SECI, UN, UNCTAD, UNESCO, UNIDO, UNMEE, UNMIL, UNMIS, UNWTO, UPU, WCL, WCO, WEU (ortak), WFTU, WHO, WIPO, WMO, WTO, ZC |